Sarıkaya Mağarası Hakkında
Tarihçe ve Gelişim
Sarikaya Mağarası, Eskişehir'in Mihalıççık ilçesine bağlı Yalımkaya (Domya) köyünün 1 km doğusunda yer alır. Mağaranın gelişimi, Domya Deresi'nin bir kolu olan Çatalkaya Deresi'nin sol yamacındaki kireçtaşlarında gerçekleşmiştir. Toplam uzunluğu 591 metre olan mağara, birbirine bağlı üç kattan oluşmaktadır. Üst katları fosil durumda olan mağaranın alt katında ise oluşumu devam eden aktif damlataşlar bulunur.
Yapı ve Özellikler
Mağaranın iki girişi bulunur ve rakımı 1050 metredir. Derinliği -35 ve +16 metre, toplam uzunluğu ise 591 metredir. Alt katı nemli olup damlataş oluşumları bakımından oldukça zengindir. Burada sarkıt, dikit, sütun, duvar ve perde damlataşları ile damlataş havuzları bulunur; bu oluşumlar çoğunlukla siyah ve kahverengi tonlarındadır. Mağara tabanında kum, çakıl ve molozlar vardır. İklim olarak soğuk ve nemli bir havaya sahiptir; üst kat 13°C sıcaklık ve %80 neme, alt kat ise 10°C sıcaklık ve %90 neme sahiptir.
İşlev ve Faaliyetler
Mağaraya ulaşım için Eskişehir-Mihalıççık yolundan ayrılan Büydüz-Sasa-Yalımkaya veya Mihalıççık-Gürleyik-Yalımkaya yolları kullanılır. Yalımkaya köyünden yaklaşık bir saatlik bir yürüyüşle mağaraya varılır. Mağara, doğal oluşumları ve jeolojik yapısı ile ilgi çekmektedir.
Kültürel Önem
Sarikaya Mağarası, Prehistorik (Tarih Öncesi) ve tarihi dönemlerde insanlar tarafından kullanıldığını gösteren önemli buluntulara sahiptir. Mağara içinde yapılan gözlemlerde çakmaktaşı yongaları, seramik ve tuğla parçaları ile insan kemikleri gibi kalıntılar tespit edilmiştir. Bu buluntular, mağaranın eski çağlarda bir yerleşim veya kullanım alanı olduğuna işaret etmektedir.