Karacahisar Kalesi Hakkında
Tarihçe ve Gelişim
Karacahisar Kalesi, Eskişehir'in 7 km güneybatısında, Porsuk Çayı kenarında 1010 metre yüksekliğindeki bir plato üzerinde yer alır. Kale, yaklaşık 200 x 300 metrelik bir alanı kaplamaktadır. Kalenin bilimsel araştırmaları 1999 yılında Prof. Dr. Halil İnalcık önderliğinde başlatılan yüzey araştırmaları ile başlamıştır. 2000-2001 yıllarında Eskişehir Arkeoloji Müzesi Başkanlığı'nda ve Prof. Dr. Ebru Parman'ın bilimsel danışmanlığında temizlik ve çevre düzenleme çalışmaları yürütülmüştür. 2002 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile Bakanlık Kazısı statüsü alınmış ve Prof. Dr. Ebru Parman başkanlığındaki kazı çalışmaları 2005 yılına kadar devam etmiştir. 2009 yılında ise çalışmalar, Eskişehir Arkeoloji Müzesi Müdürü Dursun Çağlar'ın başkanlığı ve Prof. Dr. Erol Altınsapan'ın bilimsel danışmanlığında temizlik ve kazı olarak yürütülmüştür.
Mimari ve Özellikler
Kalede yapılan kazı ve temizlik çalışmaları sonucunda önemli mimari yapılar ortaya çıkarılmıştır. Kalenin batısında, ana giriş kapısına paralel uzanan ve kuzey-güney doğrultusunda bir iç sur duvarının varlığı tespit edilmiştir. Bu iç surun giriş kapısı, ana giriş kapısı ile aynı aks üzerindedir. Giriş kapısının güneyinde yarım daire şeklinde, kuzeyinde ise dar oval bir düzenlemeye sahip iki kule bulunmaktadır. Kapının iki yanında, moloz taş örgülü ve dikdörtgen planlı, farklı dönemlerde bölüntülere ayrıldığı anlaşılan mekanların temelleri açığa çıkarılmıştır. İç surun batısında ise doğu-batı doğrultulu, dikdörtgen planlı, kuru duvar tekniği ile yapılmış moloz taş duvarlara sahip çok bölüntülü bir yapı kompleksi bulunmaktadır. Bu yapıdaki bazı mekanlarda ocak nişleri tespit edilmiştir. 2011 yılı çalışmalarında, iç sur duvarının doğu yüzüne bitişik, doğu-batı doğrultusunda uzanan dikdörtgen mekanlar daha da belirginleştirilmiştir. Bu mekanların batı duvarları iç sur duvarına dayanmakta olup, duvar yüksekliği 2.17 metreye ulaşmaktadır. İkinci alanda ortasında ocak bulunan 9.44x4.31 metre ölçülerinde dikdörtgen bir mekan açığa çıkarılmıştır.
İşlev ve Faaliyetler
Karacahisar Kalesi'nde gerçekleştirilen arkeolojik faaliyetler, temizlik, belgeleme ve kazı çalışmaları olarak yürütülmüştür. 2009 yılındaki çalışmalar, mevcut yapı izlerinin tespit ve belgelenmesi amacıyla kapsamlı bir yüzey temizliği ile başlamış, ardından iç sur yapısını ortaya çıkarmak için kazı çalışmalarına geçilmiştir. 2011 yılı sezonunda ise birinci alanda iç surun doğu bölümü ve bitişik mekanlar, ikinci alanda ise "zaviye" olarak adlandırılan çok bölüntülü yapı üzerinde çalışılmıştır. Bu faaliyetler, Kültür ve Turizm Bakanlığı izinleri ve Eskişehir Valiliği İl Özel İdaresi'nin maddi destekleri ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmalara çok sayıda akademisyen, uzman ve üniversite öğrencisi katılmıştır.
Kültürel Önem
Kazı çalışmalarında ele geçen buluntular, kalenin Osmanlı ve Geç Bizans dönemlerindeki kullanımına dair önemli veriler sunmaktadır. Bol miktarda Osmanlı ve Geç Bizans dönemlerine ait sırlı ve sırsız seramik parçaları, metal buluntular, sikkeler, yüzükler, ok uçları, dirhemler, kemer tokaları ve kemik zar gibi eserler bulunmuştur. 2009 yılı çalışmalarında 13 sikke, 2011 yılında ise 7 envanterlik sikke, 4 yüzük, 4 ok ucu, 3 dirhem, 1 kemer tokası, 1 tama yakın Bizans seramiği, 1 kemik zar ve hayvan figürlü 2 seramik kap ele geçirilmiştir. Bu buluntular, kalenin tarihsel sürekliliğini ve bölgedeki askeri, idari ve yerleşimsel rolünü anlamamıza katkı sağlamaktadır. Kale, Osmanlı Beyliği'nin kuruluş dönemindeki önemi nedeniyle de büyük tarihsel değer taşımaktadır.
