Odunpazarı Modern Müze (OMM), Eskişehir'in tarihi Odunpazarı semtinde, koleksiyoner Erol Tabanca'nın kişisel çağdaş sanat koleksiyonunu kamuyla paylaşmak amacıyla kurduğu özel bir müzedir. Müze, 7 Eylül 2019 tarihinde kapılarını ziyaretçilere açmıştır. Kuruluş fikri, koleksiyonerin sanatı daha geniş kitlelere ulaştırma ve Türkiye'nin sanat hayatına katkıda bulunma arzusundan doğmuştur. Müze, sadece bir sergi mekanı olmanın ötesinde, bir kültür ve buluşma noktası olarak tasarlanmıştır.

Mimari ve Özellikler

OMM'nin mimarisi, dünyaca ünlü Japon mimarlık ofisi Kengo Kuma and Associates tarafından tasarlanmıştır. Müze binası, bulunduğu Odunpazarı bölgesinin geleneksel dokusundan ve Osmanlı sivil mimarisinden ilham alır. Özellikle bölgede yaygın olan cumbalı evlerin formu ve ahşap kullanımı, müzenin modern yorumunda belirgin bir şekilde hissedilir. Binanın en dikkat çeken özelliklerinden biri, farklı boyutlardaki kutular şeklinde yükselen ve birbirine bağlanan hacimlerden oluşan tasarımıdır. Bu tasarım, hem mahallenin organik sokak dokusuna saygı gösterir hem de iç mekanda sergileme için dinamik ve çeşitli alanlar yaratır. Yapının cephesinde ve iç mekanlarında bol miktarda kullanılan ahşap malzeme, sıcak ve davetkar bir atmosfer oluşturur. Müze, toplamda 4.500 metrekarelik bir alana yayılmıştır.

İşlev ve Faaliyetler

Odunpazarı Modern Müze, temel işlevi olan çağdaş sanat eserlerinin sergilenmesinin yanı sıra çok yönlü bir kültür merkezi olarak faaliyet gösterir. Müzenin kalıcı koleksiyonu, 1950'lerden günümüze uzanan ve çoğunluğu Türkiye'den sanatçıların eserlerini içeren geniş bir yelpazeye sahiptir. Bu koleksiyon, dönemsel olarak düzenlenen sergilerle ziyaretçilere sunulur. OMM, geçici sergilere, uluslararası işbirliklerine ve yeni üretimlere de ev sahipliği yapar. Müze, sergi alanlarının dışında, atölye çalışmaları, konferanslar, sanatçı konuşmaları ve çeşitli eğitim programları gibi etkinlikler düzenleyerek sanatı farklı yaş gruplarından izleyicilerle buluşturur. Ayrıca müze bünyesinde bir kütüphane, hediyelik eşya dükkanı ve bir kafe bulunmaktadır.

Kültürel Önem

OMM, Eskişehir'in ve özellikle tarihi Odunpazarı bölgesinin kültürel hayatına önemli bir dinamizm kazandırmıştır. Geleneksel mimarinin yoğun olduğu bir semtte, çağdaş bir mimari anlayışla inşa edilmiş olması, geçmiş ile bugün arasında güçlü bir köprü kurar. Müze, yerel halkın yanı sıra şehir dışından ve yurtdışından gelen ziyaretçileri de çekerek Eskişehir'in turizm ve kültür profilini güçlendirmektedir. Özel bir girişim olarak hayata geçirilmiş olması, Türkiye'deki özel müzeciliğin gelişimine öncü bir örnek teşkil eder. OMM, sadece bir sanat deposu değil, aynı zamanda toplumun sanatla etkileşimini, öğrenmesini ve tartışmasını teşvik eden canlı bir platformdur. Bu özellikleriyle, Anadolu'nun merkezinde önemli bir çağdaş sanat merkezi haline gelmiştir.

The post Odunpazarı Modern Müze (OMM) first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.

Akoğlan Camii, Eskişehir’in Odunpazarı ilçesinde yer alan, bölgedeki eski tarihli ibadet yapılarından biridir. 1890 yılında Mustafa Akoğlan tarafından yaptırıldığı kabul edilen cami, Türkiye’de kerpiç mimarisiyle inşa edilmiş nadir vakıf eserleri arasında gösterilir. Zaman içinde çeşitli onarımlar geçirmiş, buna rağmen özgün karakterini büyük ölçüde koruyarak günümüze ulaşmıştır.

Koruma ve Tescil Süreci

Cami, kültürel değerine istinaden 1986 yılında Eskişehir Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından, 1988’de ise Konya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiştir. Restorasyon çalışmalarının önemli bir bölümü 2008 yılında başlamış; süreç Kütahya Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve Dolunay Yetişkin Engelliler Derneği katkılarıyla yürütülmüştür. 2013 yılında Eskişehir’in Türk Dünyası Kültür Başkenti ilan edilmesiyle birlikte cami kapsamlı bir yenileme sürecinden geçerek özgün mimarisine en yakın hâline kavuşturulmuştur.

Mimari Özellikleri

Cami, yaklaşık 309 m² bir alana oturur ve 250 kişilik bir cemaat kapasitesine sahiptir. Kare planlı yapının üzeri kırma çatıyla örtülmüş olup bünyesinde tuvalet, şadırvan ve gasilhane gibi yardımcı birimler bulunur. Isıtma sistemi kalorifer ile sağlanmaktadır. Yapının güney cephesinde yer alan mihrap ve minber ahşap malzemeden yapılmış olup sade bir işçiliğe sahiptir.

Mihrabın iki yanında yuvarlak kemerli pencereler, üst kısmında ise besmeleyle başlayan bir dua kitabesi yer alır. Doğu ve batı duvarlarında basık kemerli ikişer pencere bulunur. Mahfil bölümünün aydınlatması kare formlu dört pencere ile sağlanır. Minare kuzeybatı köşesinde konumlanmış olup, şerefe altı tuğla süslemeleriyle dikkat çeker.

Kültürel ve Dini Önemi

Akoğlan Camii, Odunpazarı’nda Kurşunlu Camii, Alaaddin Camii ve Müftü Camii ile birlikte kentsel sit alanı içerisinde yer alan önemli tarihi yapılardan biridir. Hem mimari özellikleri hem de koruma geçmişiyle Eskişehir’in dini-kültürel dokusuna katkı sağlayan bir eserdir.

Engelli Dostu Donanımlar

Cami, Türkiye’de engelli erişimine yönelik örnek uygulamalara sahip sayılı ibadet yapılarından biri olarak öne çıkar. Yapının hem iç hem dış bölümleri Braille alfabesi ile işaretlenmiş olup, görme engellilerin yön bulmasını kolaylaştırmak amacıyla bahçede izli yollar bulunmaktadır.

Ortopedik engelliler için rampa ve düzenlemeler yapılmış olup, tekerlekli sandalye ve akülü araçların cami içine kadar rahatça girebilmesine olanak tanınmıştır. Abdesthane ve tuvaletler TSE 9111 ile Avrupa Birliği standartlarına uygun şekilde tasarlanmıştır. Ayrıca camide yaşlı ve engellilerin kullanımına yönelik özel bir asansör sistemi mevcuttur.

İşitme engelliler için Univox salon tipi indüksiyon döngü sistemi kurulmuş; bu teknoloji sayesinde cami içinde manyetik bir alan oluşturularak işitme oranı yaklaşık %50 artırılmıştır. İşitme kaybı yüksek olan bireyler için projeksiyon sistemiyle hutbe metinleri perdeye yansıtılmakta, ezan vakitleri ise görsel uyarı ışıklarıyla takip edilebilmektedir.

Genel Değerlendirme

Akoğlan Camii, mimari özellikleri, koruma geçmişi ve özellikle engelli bireyler için sağlanan erişilebilirlik imkanları ile dikkat çeken çok yönlü bir tarihi yapıdır. Hem kültürel mirasın korunmasına yönelik örnek bir restorasyon hikâyesi sunar hem de toplumsal erişilebilirlik açısından örnek teşkil eder. Odunpazarı’nın tarihi dokusunu keşfetmek isteyen ziyaretçiler için önemli duraklardan biridir.

The post Akoğlan Cami first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.