Alaeddin Camii, Eskişehir'in merkezindeki Odunpazarı bölgesinde yer alır. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde, 1267 yılında III. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında inşa edilmiştir. Cami, zaman içinde geçirdiği restorasyonlar nedeniyle orijinal Selçuklu mimari özelliklerini büyük ölçüde yitirmiştir.

Mimari ve Özellikler

Alaeddin Camii, Alaeddin Parkı adı verilen geniş ve yeşil bir alanın içinde konumlanmaktadır. Yapılan çeşitli onarımlar sonucunda caminin ilk inşa edildiği döneme ait mimari karakteri değişmiş ve özgün Selçuklu üslubu kaybolmuştur.

İşlev ve Faaliyetler

Cami, 1944 ile 1951 yılları arasında müze olarak hizmet vermiştir. Bu tarihten sonra tekrar restore edilerek ibadete açılmış ve günümüzde de dini işlevini sürdürmektedir.

Kültürel Önem

Alaeddin Camii, Eskişehir'in en eski dini yapılarından biri olarak şehrin tarihi dokusunda önemli bir yer tutar. Alaeddin Parkı ile çevrili olması, hem tarihi hem de doğal bir çekim merkezi olmasını sağlamaktadır. Selçuklu döneminden kalan bir eser olması, şehrin kültürel mirası açısından değerini artırmaktadır.

The post Alaeddin Camii first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.

Eskişehir Arkeoloji Müzesi'nin temelleri, 1945 yılında Alaaddin Camii'nde depo-müze olarak atılmıştır. Zamanla gelişen koleksiyon nedeniyle, 1966 yılında Kurşunlu Külliyesi'ne taşınmıştır. 1974 yılında Akarbaşı Mahallesi'nde inşa edilen bağımsız müze binası ise, kentin büyüyen arkeolojik zenginliğini barındırmakta yetersiz kalmıştır. Bu ihtiyaç doğrultusunda, ETİ Şirketler Grubu'nun ana sponsorluğunda yeni ve modern bir müze binasının yapımına başlanmıştır. Odunpazarı Belediyesi'nin tahsis ettiği arsa üzerinde inşa edilen müze, 2011 yılında "ETİ Arkeoloji Müzesi" adıyla ziyarete açılmıştır. Müze, Eskişehir'in en önemli kültür kurumlarından biri haline gelmiştir.

Mimari ve Özellikler

ETİ Arkeoloji Müzesi, modern mimarisi ve işlevsel tasarımı ile dikkat çeker. Müze binası, arkeolojik eserlerin en iyi şekilde sergilenmesi ve korunması amacıyla tasarlanmıştır. Geniş ve aydınlık teşhir salonları, eserlerin kronolojik ve tematik bir düzenle izlenmesine olanak tanır. Müzede ayrıca, eserlerin bilimsel çalışmalarının yapıldığı laboratuvarlar, depolama alanları, kütüphane, konferans salonu ve idari birimler bulunmaktadır. Bu özellikleriyle müze, sadece bir sergileme mekanı değil, aynı zamanda bir araştırma ve eğitim merkezidir.

İşlev ve Faaliyetler

ETİ Arkeoloji Müzesi'nin temel işlevi, Eskişehir ve çevresinden elde edilen arkeolojik eserleri toplamak, korumak, bilimsel yöntemlerle incelemek ve sergilemektir. Müzenin koleksiyonu, bölgenin zengin tarihine ışık tutar. Ayrıca müze, arkeolojik kazı çalışmalarına destek vermekte, bu kazılardan çıkan buluntuların restorasyon ve konservasyon işlemlerini yürütmektedir. Eğitim faaliyetleri kapsamında okullara yönelik programlar düzenlemekte, konferans, seminer ve geçici sergiler gibi etkinliklerle halkın kültürel miras bilincini artırmayı hedeflemektedir.

Kültürel Önem

ETİ Arkeoloji Müzesi, Eskişehir'in ve özellikle Frigya bölgesinin binlerce yıllık tarihini gözler önüne seren en önemli kurumdur. Müzede sergilenen eserler, Paleolitik Çağ'dan Osmanlı Dönemi'ne kadar uzanan geniş bir zaman dilimine aittir. Koleksiyonun önemli bir bölümünü, Frig Uygarlığı'na ait buluntular oluşturur. Yazılıkaya (Midas Anıtı) gibi Frigya'nın simgesel yerlerinden getirilen eserler ve bölgedeki antik kentlerden çıkarılan objeler, müzenin kültürel değerini daha da artırmaktadır. Müze, bölge tarihini koruyarak gelecek nesillere aktarmakta ve Eskişehir'in kültür turizmi potansiyeline büyük katkı sağlamaktadır.

The post Eskişehir ETİ Arkeoloji Müzesi first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.

Eskişehir’in tarihi Odunpazarı ilçesinde bulunan Ak Cami, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinin mimari izlerini günümüze taşıyan ender yapılar arasında yer alır. Yapı, ilk olarak hamam olarak inşa edilmiş, sonrasında camiye dönüştürülmüştür. Hamamın soyunmalık kısmı caminin ibadet alanı hâline getirilmiştir ve bu dönüşüm, Anadolu Türk mimarisinde dikkat çekici bir örnek teşkil eder.

Yapının duvarları, tuğla hatıllı kaba yonu kesme taş örgü ile inşa edilmiştir ve bu, yapının 13. yüzyılın sonları ile 14. yüzyılın başlarında tamamlandığını gösterir. Ak Cami, bulunduğu mahallede kültürel ve tarihî bir simge olarak öne çıkar.

Tarihçesi

Halk arasında bir dönem Kümbet Camii olarak da anılan Ak Cami, 1862 tarihli Vakıflar Genel Müdürlüğü defterlerinde İshak Fakih adına kaydedilmiştir. Eskişehir Vakıflar Bölge Müdürlüğü kayıtlarında ise Alâeddin Vakfı tarafından Selçuklu dönemi eseri olarak geçmektedir.

Yapının hamamdan camiye dönüştürülme tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, bu değişikliğin İshak Fakih’in (1349-1440) yaşamı sırasında gerçekleştiği düşünülmektedir. Orijinal hamamın inşa yılı da belgelerle net olarak kayıtlı değildir.

İshak Fakih ve Germiyanoğulları Dönemi

İshak Fakih, Germiyanoğulları Beyliği döneminde Kütahya’da yaşamış, Hanefi mezhebine bağlı bir fıkıh âlimi olarak tanınmıştır. 1363/64 ve 1422 tarihli vakfiyelerde adı kadı ve tasdik makamı olarak geçmektedir. Fakih, Osmanlılar ile Germiyanoğulları arasındaki ilişkilerin güçlenmesine katkıda bulunmuş, iki devletin Bizans’a karşı iş birliği yapmasını desteklemiştir.

1381 yılında, Devlet Hatun ile Yıldırım Beyazıt’ın evliliği vesilesiyle Osmanlı Sultanı I. Murad Hüdavendigar’a gönderilen heyetin başında İshak Fakih yer almıştır. Ölümünden sonra vakfın yönetimi ve mütevellilik görevi oğullarına devredilmiştir.

Restorasyon ve Onarımlar

Ak Cami, tarih boyunca birçok restorasyon geçirmiştir. 1971’de tabanı taş döşeme ile yenilenmiş, 1989’da fırtına nedeniyle hasar gören minare külâhı onarılmıştır. 1990 öncesinde yapılan restorasyonlarda minber detaylı işlenmiş, mihrap beyaz yağlı boya ile boyanmıştır. 1990 yılında mihraba çini üzerine ayet panosu eklenmiş, pencereler ve kuzey cephe duvarı yenilenmiştir. 1991’de girişteki büyük sivri kemerin alt kısmı camekânla kapatılarak yeni bir düzenleme yapılmıştır.

Ak Cami’nin Mimari ve Kültürel Önemi

Ak Cami, hem mimari hem de tarihî açıdan Odunpazarı’nın önemli kültürel miraslarından biridir. Yapının hamamdan camiye dönüşümü, Anadolu Türk mimarisinde nadir görülen bir uygulama olarak değer taşır.

The post Ak (İshak Fakıh) Camii first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.

Kanlıtaş Höyük, ilk olarak Prof. Dr. Turan Efe'nin 1988-1992 yılları arasında gerçekleştirdiği yüzey araştırmaları sırasında 1989 yılında saptanmıştır. Höyüğün, en erken MÖ 6. bin sonu Erken Kalkolitik Dönem'den başlayarak kesintisiz bir şekilde Orta Kalkolitik, Geç Kalkolitik ve İlk Tunç Çağı'nın sonuna kadar, yaklaşık 3 bin seneyi aşan bir yerleşime sahne olduğu öngörülmektedir. Bölgedeki sistematik araştırmalar, 1992-1995 yılları arasında Prof. Dr. Turan Efe ile Eskişehir Arkeoloji Müzesi'nin ortaklaşa yürüttüğü Eskişehir Orman Fidanlığı Höyüğü kazıları ile derinlik kazanmış ve bu çalışmalar sonucunda Porsuk Kültürü adı verilen yeni bir tarihöncesi kültürün varlığı ortaya konmuştur.

Mimari ve Özellikler

Kanlıtaş Höyük, Eskişehir il merkezinin batısında, İnönü İlçesi'ne bağlı Aşağı Kuzfındık Köyü'nün 1 km. doğusunda yer alır. Yerleşim, daralan Kuzfındık Vadisinin ortasında yükselen bağımsız bir kayalığa yaslanarak genişler. Eteklerindeki tarla arazileri üzerinde yaklaşık 100 metrenin üzerindeki çapı ile dikkat çeker. Bu özellikleriyle, Eskişehir Orman Fidanlığı, Asmainler ve Keskaya gibi diğer Kalkolitik Dönem Porsuk yerleşimleri içinde bilinen en geniş ve korunmuş yerleşmedir.

İşlev ve Faaliyetler

Höyükte başlayan sistematik kazıların temel hedefi, Kuzeybatı Anadolu'nun az bilinen Kalkolitik Dönemi'ne, özellikle MÖ 6. ve 5. binyıllara ışık tutmaktır. Bu kazılar, bölgenin tarihöncesi Porsuk Kültürü'nü anlamamıza yardımcı olacaktır. Yerleşim, uzun süreli ve kesintisiz iskanı ile bölgedeki yaşamın ve faaliyetlerin gelişimini anlamak için kritik bir noktadır.

Kültürel Önem

Kanlıtaş Höyük'ün kültürel önemi, bağlı olduğu Porsuk Kültürü'nün keşfi ile büyük ölçüde artmıştır. Bu kültür, Anadolu'da daha önce bilinmeyen bir çanak çömlek grubunun saptanmasıyla arkeoloji yazınına geçirilmiştir. Daha da önemlisi, Eskişehir Orman Fidanlığı kazılarından elde edilen bulguların, Balkanlar'daki Erken Kalkolitik Vinça kültürünün şekillenmesinde etkili olduğu ortaya konmuştur. Bu durum, Kanlıtaş Höyük ve çevresinin, Anadolu ile Balkanlar arasındaki tarihöncesi kültürel etkileşim ağlarını anlamak için kilit bir konumda olduğunu göstermektedir.

The post Kanlıtaş Höyüğü first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.

Müzenin bulunduğu bina, 1207 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat'ın annesi Ümmühan Hatun tarafından yaptırılan tarihi bir hamamdır. Ümmühan Hatun'un, Seyyid Battal Gazi'nin mezarını bulmak için ahdettiği ve bu nedenle Seyitgazi'ye geldiği, türbenin inşasının ardından bu hamamı inşa ettirdiği belirtilmektedir. Selçuklu mimarisi ile inşa edilen ve alttan ısıtma sistemiyle çalışan hamam, 1950-1970'li yıllara kadar aktif olarak hizmet vermiştir. 2007 yılında ilçe kaymakamlığı öncülüğünde başlatılan çalışmalarla restore edilerek müzeye dönüştürülmüş ve 2008 yılında dünyanın ilk Bor ve Etnografya Müzesi olarak ziyarete açılmıştır.

Mimari ve Özellikler

Müze binası, tipik Selçuklu mimari özelliklerini taşımaktadır. Yapı, orijinalinde bir hamam olarak inşa edildiği için alttan ısıtma (hypocaust) sistemi gibi döneminin karakteristik mühendislik özelliklerini barındırmaktadır. Bina, 2007'deki restorasyon çalışmalarıyla müze işlevine uygun şekilde tefriş edilmiş, ancak tarihi dokusu ve mimari kimliği korunmuştur. Müze, Seyitgazi ilçe merkezinde, İkiçeşme Mahallesi’nde ve Afyon-Eskişehir karayolu üzerinde bulunmaktadır.

İşlev ve Faaliyetler

Seyitgazi Bor ve Etnografya Müzesi, iki ana bölümden oluşmaktadır. Bir bölümü, dünyada ilk ve tek olma özelliği taşıyan bor müzesidir. Bu bölümde, bölgedeki bor madeni işletmeciliğinin tarihsel sürecini anlatan belgeler, bor ürünleri ve borun çıkarılması, işlenmesi ile kullanım alanlarına dair objeler sergilenmektedir. Müzenin diğer bölümü ise etnografya müzesidir. Burada Seyitgazi ve çevresinde kullanılan tarihi ve geleneksel günlük eşyalar ile yöreye ait kültürel mirası yansıtan etnografik eserler teşhir edilmektedir. Müze, bu kapsamda ziyaretçilere hem bor madeninin önemini hem de bölgenin kültürel birikimini aktarmaktadır.

Kültürel Önem

Müze, 811 yıllık bir Selçuklu eserini yaşatması ve ona yeni bir işlev kazandırması açısından önemli bir kültürel miras örneğidir. Seyyid Battal Gazi Külliyesi ile bağlantılı olan tarihi hamam, bölgenin manevi ve tarihi dokusunun bir parçasıdır. Aynı zamanda, Türkiye'nin önemli bir yer altı kaynağı olan bor madeninin tanıtımı ve eğitimi için özel olarak tasarlanmış ilk müze olması, onu bilimsel ve endüstriyel miras açısından da değerli kılmaktadır. Seyitgazi'nin Frigya'dan Osmanlı'ya uzanan zengin tarihini ve kültürel kimliğini, bor madeninin hikayesiyle birleştirerek sunan eşsiz bir mekandır.

The post Seyitgazi Bor ve Etnografya Müzesi – Selçuklu Hamamı first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.

Seyit Battal Gazi Külliyesi'nin temeli, 1207-1208 yıllarında Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad'ın annesi Ümmühan Hatun tarafından, Seyyid Battal Gazi'ye ait olduğu kabul edilen mezarın üzerine bir türbe inşa ettirmesiyle atılmıştır. Bu ilk yapı, külliye kompleksinin çekirdeğini oluşturur. Külliyenin asıl gelişimi ve bugünkü görkemli halini alması ise Osmanlı döneminde, özellikle Sultan II. Bayezid zamanında gerçekleşmiştir. Oğlu Şehzade Korkut'un emriyle 1507-1508 yıllarında büyük bir onarım ve genişletme çalışması başlatılmış, bu kapsamlı inşa faaliyeti 1511 yılında tamamlanmıştır. Bu tarihten itibaren külliye, bir zaviye olarak hizmet vermeye başlamıştır.

Mimari ve Özellikler

Külliye, Seyitgazi ilçesinin hakim bir tepesine kurulmuş olup etkileyici bir siluete sahiptir. Yapılar topluluğu; türbe, cami, zaviye, kervansaray, imaret, medrese, han ve çeşitli ek yapılardan oluşmaktadır. Mimari üslup olarak Selçuklu geleneğinin izlerini taşımakla birlikte, büyük oranda erken Osmanlı dönemi özelliklerini yansıtır. Kompleksin merkezinde, Ümmühan Hatun Türbesi ile yan yana bulunan ve sanduka ile sembolik bir mezarın (makam) yer aldığı Seyyid Battal Gazi Türbesi bulunur. Yapılar, kesme taş ve moloz taş kullanılarak inşa edilmiştir. Külliyenin en dikkat çeken unsurlarından biri, uzaktan görülebilen ve yapıya karakterini kazandıran iki büyük kubbesidir.

İşlev ve Faaliyetler

Külliye, inşa edildiği dönemden itibaren çok yönlü bir işleve sahip olmuştur. Temel işlevi, bir Anadolu ereninin türbesi etrafında şekillenen ve hem dini hem de sosyal hizmet veren bir zaviye olmasıdır. Bu kapsamda dini ibadet, tasavvufi eğitim ve çile çekme mekanı olarak kullanılmıştır. Aynı zamanda bir kervansarayı da bünyesinde barındırarak, ticaret yolları üzerinde konaklayan yolculara ve misafirlere hizmet vermiştir. İmaret kısmı ile yoksullara ve yolculara yemek dağıtımı (aşevi hizmeti) yapılmış, medresesi ile eğitim faaliyetleri sürdürülmüştür. Böylece tekke, cami, aşevi, konaklama yeri ve eğitim kurumu işlevlerini bir arada üstlenmiştir.

Kültürel Önem

Seyit Battal Gazi Külliyesi, Anadolu'nun Türk-İslam kimliği ile şekillenmesinde önemli bir rol oynamış kültürel ve manevi bir merkezdir. Seyyid Battal Gazi, hem tarihi bir şahsiyet hem de halk destanlarına konu olmuş efsanevi bir kahraman olarak Anadolu'da büyük saygı görmektedir. Bu nedenle külliyesi, yüzyıllardır önemli bir ziyaretgah ve bir inanç merkezidir. Sadece dini açıdan değil, sosyal ve kültürel hayatı düzenleyen, yolcuları, dervişleri ve yoksulları ağırlayan bir kurum olarak toplumsal dayanışmanın da önemli bir simgesidir. Selçuklu'dan Osmanlı'ya uzanan sürekliliği, mimarisi ve çok işlevli yapısı ile Türk kültür tarihinin ve vakıf medeniyetinin seçkin bir örneğini teşkil etmektedir.

The post Seyyit Battal Gazi Külliyesi first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.

Büğdüz Köyü Camii, Eskişehir'in Alpu ilçesinde bulunan tarihi bir yapıdır. Mevcut kaynaklara göre caminin inşa tarihi 1235 yılıdır ve Selçuklu mimari izlerini taşımaktadır. Bu tarihi, camiyi bölgedeki en eski dini yapılardan biri konumuna getirmektedir. Yapı, Osmanlı dönemine de tanıklık etmiş ve geleneksel Türk köy camilerinin sade mimari anlayışını yansıtan bir örnek olarak günümüze ulaşmıştır.

Mimari ve Özellikler

Cami, kare planlı ve kırma çatılı geleneksel bir mimariye sahiptir. En dikkat çekici özelliklerinden biri, 1.5 metre kalınlığındaki duvarlarıdır. Bu duvarların inşasında kullanılan harcın içine, dönemin yapı teknolojisi gereği hayvan kılı katılmıştır. Bu uygulamanın amacı, harçtaki çatlamaları önlemek ve yapıyı depreme karşı daha dayanıklı hale getirmektir. Cami, ahşap malzeme kullanımı ve sade mimarisiyle geleneksel Türk köy camilerinin karakteristik özelliklerini taşımaktadır.

İşlev ve Faaliyetler

Büğdüz Köyü Camii, inşa edildiği tarihten itibaren köy halkının ibadet ihtiyacını karşılayan aktif bir mabet olarak hizmet vermiştir ve vermeye devam etmektedir. Tarihi yapısı ve mimarisiyle sadece bir ibadethane değil, aynı zamanda köyün sosyal ve kültürel hayatının da önemli bir merkezidir.

Kültürel Önem

Büğdüz Köyü Camii, 13. yüzyıl Selçuklu dönemine tarihlenmesi ve orijinal mimari özelliklerini koruyor olması nedeniyle büyük bir kültürel miras değeri taşımaktadır. Özellikle depreme dayanıklılık için uygulanan geleneksel yapım teknikleri (harç içine hayvan kılı katılması) ile dönemin mühendislik bilgisini yansıtması açısından önemlidir. Cami, Eskişehir ve Alpu'nun tarihi dokusuna katkıda bulunan, bölge turizmi ve kültür envanteri için değerli bir eserdir.

The post Büğdüz Köyü Camii first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.

Himmet Baba Türbesi, Eskişehir'in Seyitgazi ilçesine bağlı Kümbet köyü sınırları içerisinde, kayalık bir alanda konumlanmıştır. Planı, kullanılan teknik ve malzeme özellikleri, yapının 13. yüzyıla tarihlenmesini sağlamaktadır. Türbenin etrafında bulunan haziredeki mezar taşları üzerindeki kitabeler, bu yapının Osmanlı Dönemi'ne kadar aktif bir şekilde kullanıldığını göstermektedir.

Mimari ve Özellikler

Türbe, dıştan sekizgen bir gövdeye sahipken, iç mekanı daire planlı olarak tasarlanmıştır. Yapının gövdesi kesme taşlarla örülmüştür. Üzeri, tuğladan yapılmış piramidal bir külah çatı ile kapatılmıştır. Yapının dikkat çeken özelliklerinden biri, giriş kapısında devşirme malzeme olarak Bizans Dönemi'ne ait mermer mimari parçaların kullanılmış olmasıdır.

İşlev ve Faaliyetler

Kaynaklarda Himmet Baba Türbesi'nin tarihsel süreçteki işlevi ve faaliyetleri hakkında detaylı bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, etrafındaki hazirenin varlığı ve mezar taşlarındaki kitabeler, yapının uzun bir süre boyunca bir ziyaretgah ve defin alanı olarak kullanıldığını ortaya koymaktadır.

Kültürel Önem

Himmet Baba Türbesi, 13. yüzyıl Anadolu Türk mimarisinin özelliklerini yansıtan, sekizgen plan şeması ve devşirme malzeme kullanımı gibi detaylarıyla dikkat çeken bir yapıdır. Seyitgazi bölgesinin dini ve kültürel mirasının bir parçası olarak, hem Selçuklu hem de Osmanlı dönemlerinde önemini korumuştur. Çevresindeki hazire, alanın sosyal ve dini hayattaki yerine işaret etmektedir.

The post Himmet Baba Türbesi first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.

Sivrihisar İlçesinin en önemli tarihî eserlerinden birisi olan Hazinedar Mescidi ilçe merkezindedir. Anadolu Selçuklularından Hazinedar (Maliye Nazırı) olan Necibiddin Mustafa’nın kendi adına 1274 yılında yaptırdığı mesciddir. Mescidi yaptıran Necibiddin Mustafa ve Emineddin Mikail’in kızkardeşi Esma Sultan’ın kabirleri mescid önünde bulunuyor.

Mimari ve Özellikler

Hazinedar Mescidi’nin Hazinedar Medresesi öğrencilerince dershane olarak kullanıldığından minaresiz olduğu ve yanı başına Hoşkadem Camii’nin yapıldığı sanılıyor. Mescidin içerisi 15. yüzyıla tarihlenen minyatürlerle bezelidir. Muhteşem hat ve süsleme sanatıyla, mihrap üzerindeki freskiyle dikkat çeker. Anadolu’da fresk olarak yapılmış olduğu bilinen Kâbe motifli ilk örnek Hazinedar Mescidi’nde bulunmaktadır.

İşlev ve Faaliyetler

Hazinedar Mescidi, yapıldığı dönemde Hazinedar Medresesi öğrencilerince dershane olarak kullanılmıştır. Bu işlevi nedeniyle minaresiz inşa edildiği düşünülmektedir.

Kültürel Önem

Hazinedar Mescidi, 1967’de Cambridge’de düzenlenen Uluslararası III. Türk Sanatları Kongresi’nde bildiri konusu olmuştur. Bu durum, eserin sahip olduğu eşsiz sanatsal değeri ve fresk tekniğindeki Kâbe tasvirinin ilk örnek olması gibi özellikleriyle uluslararası akademik çevrelerde tanınmasını sağlamıştır.

The post Hazinedar Mescidi first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.

Kılıç Mescidi Minaresi, Sivrihisar ilçesinde, Kılıç Mahallesi'nde, Kağnı pazarı meydanında bulunmaktadır. Mescidin adıyla ilgili iki önemli rivayet vardır. Birincisi, Sivrihisar'ın kılıçla fethedildiği ve bu mescitte kılıca dayanılarak ilk hutbenin okunduğu yönündedir. İkinci rivayet ise adını Oğuz boylarından Kılıç aşiretinden aldığı şeklindedir. Tümüyle ahşaptan inşa edilen mescit yıkılmış, günümüze sadece minaresi ulaşabilmiştir. Tahsin Özalp'ın aktardığına göre, mescidin yanındaki bir mezar taşında 1175 (Hicri) tarihi ve "El-imam Sadr-ül kebir Horasan meşayihinden Şeyh Mehmed Efendi" yazısı bulunmaktadır. Bu durum, mescidin bu tarihten önce, muhtemelen 1131 yılı civarında inşa edilmiş olması gerektiğini düşündürmektedir.

Mimari ve Özellikler

Orijinal mescit tamamen ahşaptan yapılmıştı ve pencere kanatları dahi Ulu Cami minberindeki gibi kündekari tarzda işlemeli ve süslüydü. Veli İhsan Atasoy'un anlatımlarına göre caminin seviyesi, minare kapısının eşik seviyesindeydi ve kuzeyden mermer dairesel merdivenlerle giriliyordu. Caminin batısında dar bir sokak, güney duvarının altında ise kepenkli bir sahn-ı nişin (boşlukta oturma mekânı) bulunuyordu. Ayakta kalan minare, caminin batı cephesine bitişik olup, dört büyük basamakla çıkılan bir kapıya sahiptir. Kare kaidenin üzerindeki pabuçluk kısmı köşelerinden pahlanarak silindirik gövdeye geçiş sağlanmıştır. Minare 53 basamaklıdır ve gövdesinde cam göbeği yeşil renginde çini kuşaklar yer alır. Bu kuşaklardan biri şerefe altında, diğer ikisi ise şerefeden sonra gövdede ve külahın altındadır.

İşlev ve Faaliyetler

Günümüzde mescit yapısı olmadığı için minare orijinal işlevini sürdürememektedir. Ancak 2018 yılında Sivrihisar Belediyesi tarafından başlatılan bir düzenleme ile minare çevresinin açık havada namaz kılınabilecek bir alan haline getirilmesi planlanmıştır. Bu proje, Eskişehir'de bir ilk olma özelliği taşımaktadır.

Kültürel Önem

Kılıç Mescidi Minaresi, "Mescidsiz Minare" veya "Kılıç Minaresi" olarak da anılır ve Sivrihisar'ın en önemli tarihi simgelerinden biridir. İlçenin fetih geleneği ve erken dönem yerleşim tarihi ile ilgili somut bir hatıra olarak büyük kültürel değer taşır. Ayrıca, tamamen ahşap olan nadir mescit örneklerinden birinin günümüze ulaşan tek parçası olması, Türk-İslam mimarisindeki ahşap işçiliğinin erken dönemdeki gelişimini göstermesi açısından da önemlidir.

The post Kılıç Mescidi Minaresi first appeared on Eskişehir'in Gezi Rehberi.